Hướng Nghiệp Và Phân Luồng Học Sinh Để Nâng Cao Tay Nghề Lao Động

“Giáo dục hướng nghiệp và định hướng phân luồng học sinh trong giáo dục phổ thông (GDPT) giai đoạn 2018-2025” được Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc phê duyệt nhằm triển khai nhiều biện pháp chủ động để nâng cao chất lượng lao động nước ta trước yêu cầu cách mạng công nghệ 4.0. Trở ngại đặt ra cho chúng ta là làm sao để phân luồng, định hướng nghề hiệu quả và người lao động qua đào tạo làm đúng sở trường đồng thời có thể chuyển đổi nghề tăng thu nhập.

Ít nhất 40% học sinh THCS được đào tạo nghề

Yêu cầu đặt ra cho đề án này là phải tạo tính đột phá mạnh mẽ về chất lượng giáo dục hướng nghiệp trung học phổ thông, tạo cơ sở phân luồng học sinh thcs- thpt vào học trường nghề, để từ đó cung cấp lao động giỏi tay nghề, đáp ứng nhu cầu thị trường lao động, tránh tình trạng “thừa thầy thiếu thợ” như hiện nay.

Phấn đấu từ nay đến năm 2025, có 100% trường thcs-thpt ở các tỉnh thành có chương trình giáo dục hướng nghiệp gắn liền với hoạt động công nghiệp, sản xuất, kinh doanh, dịch vụ ở địa phương. Đối với một số địa phương đặc biệt khó khăn thì ít nhất phải đạt 80%.

Phấn đấu tối thiểu phải đạt 40% học sinh sau khi tốt nghiệp thcs tiếp tục được đào tạo nghề trình độ sơ cấp, trung cấp tại những trường nghề quận (huyện); còn đối với các em học sinh cư trú tại địa bàn điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn thì chỉ tiêu đạt ít nhất 30%.

Mục tiêu có ít nhất 45% học sinh sau tốt nghiệp thpt được tiếp tục theo học trường nghề trình độ cao đẳng; những tỉnh vùng sâu vùng xa còn nhiều khó khăn thì đạt tối thiểu 35%. Chính phủ cam kết sẽ hỗ trợ trang thiết bị dạy học hiện đại cho một số cơ sở giáo dục nghề được chọn làm thí điểm.

Nhiều chuyên gia cho rằng vấn đề cấp bách hiện nay phải đảm bảo công tác phân luồng học sinh. Xã hội chúng ta còn năng tư duy bằng cấp, trong khi đó các nước phát triển họ chỉ quan tâm đến năng lực người lao động. Với con số hơn 20 vạn cử nhân thất nghiệp phải làm trái nghề đang là nỗi nhức nhối của toàn xã hội. Đất nước ta hội nhập sâu rộng nền kinh tế toàn cầu, ở đó không có chỗ cho người thiếu chuẩn bị. Chất lượng nhân lực là một trong những điểm yếu mà chính phủ đang triển khai nhiều chính sách dài hạn, ngắn hạn và xã hội hóa mạnh mẽ đào tạo nhân lực chất lượng cao đủ sức cạnh tranh với lao động các nước khác.

Đột phá từ giáo dục nghề nghiệp

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội, ông Bùi Sỹ Lợi, chia sẻ: Việt Nam hiện có 53,7 triệu lao động, nhưng chỉ có 70% người lao động đang làm việc ở khu vực phi kết cấu, khu vực này tiềm ẩn nhiều rủi ro cho người lao động.

Theo tôi, đáng lo hơn cả là tỉ lệ thất nghiệp trong lực lượng lao động trẻ chiếm 7,5%, các em thất nghiệp có độ tuổi từ 15-24 tuổi. Giải pháp cần kíp hiện nay là phải đào tạo lại nhóm lao động chưa qua học nghề, lựa chọn và đào tạo nâng cao trình độ người lao động làm việc bên lĩnh vực giàu chất xám để đón đầu cách mạng công nghệ 4.0, thay đổi phương thức đào tạo nhân lực ở những cơ sở giáo dục sao cho sinh viên ra trường có đầy đủ năng lực để tự tin tìm việc làm và tham gia thị trường lao động ngay.

Việc hơn 20 vạn sinh viên thất nghiệp, phải đi làm trái nghề vừa qua, ông Đào Ngọc Dung, Bộ trưởng Bộ LĐTB-XH, cho biết: Giáo dục nghề nghiệp được xem là khâu đột phá để giải quyết tình trạng thất nghiệp hiện nay và trong tương lai. Cụ thể, chúng tôi rà soát và đóng cửa các cơ sở giáo dục nghề hoạt động không hiệu quả (252 trung tâm dạy nghề các huyện, 35 trường cao đẳng nghề). Ngoài ra, chúng ta chuyển hẳn sang đào tạo nghề theo hướng thị trường, nghĩa là doanh nghiệp đặt hàng với trường nghề cần để cung cấp lao động giỏi chuyên môn. Thêm vào đó, ngành lao động cũng tập trung hoàn thiện kênh dự báo cung-cầu thị trường lao động theo tháng, quý, năm và theo từng vùng.